Schools, op een rijtje:

1. Juli 2015 : Unesco registreert de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne
op de werelderfgoedlijst.

2. Mei 2017 : masterclass “De troef
van Champagne-Ardenne: De perfectie Van Wijnmakers
” in de Franse Ambassade
in Brussel.

3. Juli 2017: bezoeken aan Mumm en
Perrier-Jouët op uitnodiging van Pernod-Ricard. Bezoeken aan Drappier,
Gremillet, Jean-Marc Seleque, Larmandier-Bernier.

Het is door het schrijven aan het
relaas van laatsgenoemde visites, dat ik doorheb dat een onverwachte rode draad
tussen de drie momenten zit.

Dus:

2. Op vraag van Champagne-Ardenne dacht
ik een masterclass over het Champagne-verhaal uit. Het moest informatief zijn
voor een professioneel publiek, met weetjes over vernieuwing en trends. Fijn.
Eerst wou ik weten waar “Champagne-Ardenne” voor stond, want de toeristische
dienst ervan noemt zich nog steeds naar de voormalige regio.* De promotie van
de champagne-beleving staat centraal in de activiteiten van Champagne-Ardenne,
maar evenzeer de herdenking van de wereldoorlogen en de impact op de streek.

3. Het bezoek aan de négociants Mumm en Perrier-Jouët bevatte
een wandeling door hun ondergrondse kelders in resp. Reims en Epernay. Tijdens
de eerste wereldoorlog werd de stad Reims voor 80% vernield door het Duitse
leger, dat zich een weg vocht naar Parijs. Reims overleefde dankzij het leven
dat ondergronds werd verdergezet. De caves herbergden tussen
’14-’18 hospitalen, scholen, legervoorraadplaatsen. Een deeltje van dat
ondergrondse erfgoed is nu de productie-eenheid van Mumm. Tijdens de Tweede
Wereldoorlog gebruikte het Duitse leger de caves van Epernay
als cellen voor krijgsgevangenen. In de krijtgangen van Perrier-Jouët staan
de getuigenissen daarvan
in de muren gegrift.

1. Unesco zet de
doorslaggevende redenen voor de erkenning als werelderfgoed uiteen op
haar website. De “caves” in de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” zoals die in juli 2015 door Unesco zijn
geregistreerd, hebben niet enkel hun sporen verdiend in het proces van
champagne vinificatie. Unesco geeft in de inleiding aan dat de erkenning van de
Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” om de historische en
professionele champagne-productie gaat, dus worden de “caves
gemakkelijk louter als opslagplaats van rijpende champagnes en prise-de-mousse
etappe beschouwd. De erkenning van Unesco zou in mijn ogen meer om het lijf
moeten hebben, want zelfs vrouwen worden op hun technologische, historische,
netwerkende waarde geschat in de registratie van Unesco:

“The Champagne Hillsides, Houses and Cellars are the outcome of
expertise perfected over the generations, of exemplary inter-professional
organisation and of the protection of the appellation, as well as the
development of inter-cultural relations and social innovations over a long
period of time, which women also took part in..”

De studie van champagne brengt me tot belevenissen in Champagne, die belevenissen
van 3 generaties voor me tastbaar maken. Het begon allemaal met het boek
van Peter Doomen, nadien met
wat vragen over het ambassadeurschap van champagne, en hier zit ik over
wereldoorlogen na te denken. Waarom was mijn middelbare scholing daarover zo
krank?

*De administratieve regio
Champagne-Ardenne bestaat sinds 2016 niet meer (deze ging met Alsace en
Lorraine op in de nieuwe regio “Grand Est”) maar de naam werd wel behouden voor
de toeristische organisatie van Champagne en Ardennen.