Blog Image

De wijnwereld van Vicky

Kopbrekers en smaakspinsels

Wijnproeven is pure nostalgie. Wie heeft het me nog niet horen zeggen? Intussen is mijn mapje “hersenspinsels” ook nostalgisch geworden. Ik schrijf al langer dan ik aan mijn website viconsult.be sleutel, en ik laat de frustratie varen.
Veel over wijn nagedacht. Op onbekend terrein begeven. Wie wil, mag meevaren op deze stuimige wateren van eindeloze verbazing.
Over meevaren gesproken:
zie www.griekswijnlandschap.viconsult.be

Ambassadeur Champagne 2018

Champagne Posted on Tue, November 07, 2017 17:57:18

Het begon met enkele aanmoedigingen om in te schrijven voor
de competitie Ambassadeur Champagne. Ik dacht dat ik de grote lijnen over de
vinificatie van champagne kende, tot op het moment dat ik besliste deel te
nemen.

Thema voor 2018: dégorgement en dosage. De vragenlijst en
korte dissertie die met de kandidatuur gepaard gingen, brachten twijfel over
wat ik precies wist en de berg van details die ik nooit eerder aanraakte. Wat
een dagtrip werd dit.

Heerlijk studeren op het onderwerp waar ik al jaren over
lesgaf. Het overbrengen van de procedure in de meest eenvoudige bewoordingen
leek in de verste verte af te staan van de details van het champagne maken. Ik
nam er technische boeken bij, bezocht champagne producenten, had vragenlijsten
op basis van het lastenboek waar ik vele noodzakelijkheden had gehighlight.
Hoezo geagregreerde persen, hoezo percentages van chaptalisatie, hoezo het
vrijgeven van reserves, hoezo hoezo hoezo?!

Het werd snel duidelijk hoe mijn theoretische veronderstellingen
een andere taal hanteerden van het jargon van de man op het druivenveld. Ik
sprak Chinees, de champagne maker Latijns. Het is door toevallige, onverwachte
tussenkomsten dat ik begreep dat de wetteksten die champagne omkaderen, een
andere realiteit belichamen dan de vragen die ik, puur voor het theoretische
inzicht, kon stellen.

Mijn begrip en bewondering voor champagne werden er alleen
maar groter door. De techniciteit en grond-eigenheid van champagne zijn zo
uniek, dat champagne makers ze door en door belichamen. De wetteksten, in de
vorm van lastenboeken, zijn strikt en onverbiddelijk. Toch is er een ongekende
diversiteit, waar ik nog maar het tipje van de ijsberg had gezien. Vanop een
afstand, met de verrekijker.

Zo goed als ik kon bereidde ik me voor. In Amsterdam
organiseerde Perswijn de ongeëvenaarde Tour de Champagne, net voor de finale.
Daar leerde ik de onnavolgbare Michiel Demarey kennen, de ridder, de
Champagnist. Ik verloor mezelf in dosages, prise de mousse, Krug en Veuve en een
andere Veuve en tientallen onafhankelijke champagne huizen die onberispelijk
mooie flessen op de markt brengen.

De finale haalde ik, maar ik bleef laureate. Gelukkig maar,
want ik word tenminste niet op falingen afgerekend. Integendeel, ik zal nu
lesgeven aan professionelen en nooit meer champagne op dezelfde lijn zetten als
“andere méthodes traditionnelles”. De afgevaardigde van het CIVC zei me na de
concours, dat ze tijdens mijn proef het gevoel had dat ik champagne wàs. “Ik
belichaamde de druiven en het geweld van de vinificatie”. Een mooiere erkenning
van hoe ik in het wijnwereldje sta, kon ik niet krijgen. Ik was het, die de
prise de mousse onderging. Ik was het, die vocht tegen de oxidatieve shock. Ik
ben het, die het onderwerp nooit meer loslaat.

Ieder die geïntrigeerd is door deze concours Ambassadeur
Champagne, raad ik aan om deel te nemen. Het is een trip voor de obsessed, een
streling voor het ego. Of ik zelf nog deelneem, laat ik in het midden. Het is
en blijft een competitie, waar een leergierige strijdlust moet passen in een
strikt kader. De compensatie is niet niks, een week tussen de goden in
champagne voor de Europese finale, maar onder de radar ontdek ik intussen
tergend mooie proeverijen …



Taittinger: verslag van een bezoek (oktober 2017)

Champagne Posted on Tue, November 07, 2017 17:44:24

Grande Maison Taittinger,
négociant-manipulant met bijna 300ha wijnareaal, is de bewaarder van 1800 jaar
geschiedenis. De krijtkelders, door de Romeinen uitgehouwen in de derde eeuw en
nog steeds in gebruik, werden expliciet vermeld door Unesco. In 2015 werden de
“Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” als werelderfgoed erkend.

Meer nog dan geschiedenisbewaarder, is Taittinger ondanks een kort vreemdgaan
in 2005 opnieuw succesvol in familiale handen. Pierre-Emmanuel Taittinger is
zich bewust van deze historische erfenissen en van de eisen van de markt. Hij
betrekt één van zijn twee dochters en zoon nauw bij de commerciële
beslissingen. Dochter Vitalie, letterlijk de verpersoonlijking van de naturel français,
verschijnt steeds vaker op promomateriaal voor de Taittinger champagnes. De
andere dochter Virginie creëerde intussen haar eigen champagne merk.

Ook niet onbelangrijk voor een groep
wijnreizigers: Taittinger zet de deuren open op zondag. Wij waren gezien de
toeloop van bezoekers gezegend met een privé-tour, dankzij de tussenkomst van
invoerder Va.s.co.

Een educatief filmpje visualiseerde de
verstrengeling van aardse en katholieke macht in de middeleeuwen: de hertogen
van regio Champagne wijdden de kerk aan de heilige Nicaise (aartsbisschop in
1231) in de 13e eeuw. Bij opgravingen werden muren van de abdij
ontdekt, vernield tijdens de Franse revolutie, bovenop en naast de tien eeuwen
oudere Romeinse kalksteengroeven. Al die elementen komen terug in de huidige
cuvées: de prestige champagne van Taittinger heet Comtes de Champagne (Thibault
IV is de inspiratie voor de “hertogen”) en 10% van de totale productie trekt de
mousse op fles in de 17 tot 20m diepe crayères. Niet te missen bij een bezoek:
de schachten waarlangs de Romeinen kalksteen opdiepten. Deze werden uiteraard
verstevigd, de vrees voor instorting is ongegrond. Er liggen tenslotte ook
miljoenen champagnes te rijpen, geen miniem detail voor de verzekeringen.

De Cave Saint-Nicaise is
de bezoekruimte, de Cave de la Justice de plaats waar
keldermeester Loïc Dupont en opvolger Alexandre Ponnavoy geen seconde wijken
van de productie: de andere 90% komt ernaartoe voor vinificatie, assemblage,
rijping, dégorgement en expeditie.

We kregen alle tijd om vier
emblematische Taittingers te proeven. Tijd was nodig, om het geweld van de
ontkurking en de koude serveertemperatuur te temperen.

We begonnen met de Prélude des
Grands Crus
, een cuvée gecreëerd in 2000 uit assemblage van 11 GC percelen.
Een gelige schittering en riipe neus (nat krijt, zwavel, vlezig, zanddeeg,
gegrilde nootjes maar ook vers citrussap) verraadden een langere periode sur
lattes. Voor de smaak speelde een hogere temperatuur in het voordeel: we kwamen
bij de eerste proef niet verder dan “citroen/-sap (bitters en zuren), stevige
sprankel op de papillen, vlezig en droog” maar dit harmoniseerde na 15 minuten.

De Brut Réserve, de
klassieker van Taittinger met 40% chardonnay – 35% pinot noir – 25% pinot
meunier uit 35 crus (huidige fles op de markt is voornamelijk 2012), blijft de
fles voor de meerwaardezoeker in de meest vermarkte champagnes. Ook hier komt
de goudgele kleur terug, met iets meer vers exotisch fruit (kiwi, papaya)
rondom gist- en lactische aroma’s. De zachte, sensuele ervaring op de tong is
een bron van complexiteit: fris ongezoet appelsap, gember, peper, evenwicht in
de smaakcirkel en ronduit sexy.

Les Folies de la Marquetterie verwijst naar het Château de la Marquetterie
in Pierry en de vier hectare wijngaard (“Les Folies”) waarvan Taittinger sinds
kort een monocru produceert. Geen assemblages van percelen dus, wel van
druiven. 55% pinot noir op foeders gevinifieerd + 45% chardonnay, vijf jaar sur
lies. Een florale, vette, honing-nat kalkige neus en een mooie dosis ijzer,
gember, gras, rijpe gisten in de mond. Een champagne die nostalgie opwerpt, en
de mond doet wateren.

Comtes de Champagne 2006 werd de afsluiter. De vorm van de fles is een
kopie van het artefact dat werd opgediept uit de middeleeuwse kelders, onder
copyright van Taittinger. Acht tot tien jaar sur lies en onder liège-muselet,
al die jaren tweemaal per week geremueerd. Chardonnay uit vijf Grand Cru Côte
des Blancs-dorpen. Zoals dat gaat met extreem lange gisting: de cordon was
delicaat en beperkt, maar wel persistent. Het boeket van wax, nat krijt,
patisserie met gekonfijte abrikoos en zoute gegrilde nootjes beloofden een
geweldige lange finale in de mond. Een vette en vlezige aanzet lieten
impressies van walnoten door, later van champignons en gedroogde abrikoos.
Twintig minuten later en na herproeving van bovenstaande cuvées kwamen er droge
leisteen en metalen, gember en belegen gouda bovenop. De allerlaatste slok,
voor het verlaten van de privé degustatiezaal, was als van een chartreuse.
Wereldschokkend mooie cuvée die zich niet laat “vangen” door ongeoefende
paletten. Ikzelf sta nog maar aan het begin van mijn champagne-carrière, maar
de Comtes de Champagne hoop ik weldra te kunnen vergelijken met even complexe
genialiteit van vinificatie.

Met dank aan Wim Van Goethem van VAS.CO voor het organiseren van het
privé-bezoek.



Drappier: Avant tout, avant-garde!

Champagne Posted on Fri, August 11, 2017 15:11:44


Licht beschaamd stond ik in Urville voor de trappen van
Maison Drappier. Letterlijk klein, want drie meter hoger bevond
zich de miljoenenproductie van het champagnehuis waar ik al jaren mee werkte en
waar ik NOG NOOIT was langs geweest.

Maison Drappier heeft een bijzonder verhaal. Het brengt elk
jaar 1,6 miljoen flessen op de markt, de capaciteit van een kleine Maison de
champagne
*. De gelijkenis met een Maison gaat verder: van de 120 ha
druivenranken die vruchten dragen voor Drappier champagne, is er 60 ha onder
“location” bij récoltants. Toch is de familie nooit in de verleiding gekomen
om de productie naar een champagne-hoofdstad over te brengen, noch om het
bedrijf uit handen van de familie te geven. Niet dat het aanbod er niet was…
een deel van de premium champagnes rijpt trouwens sinds 1988 in een
ondergrondse gang in Reims, in flessen die vertrekken vanuit Urville. De caves in
de Aube zijn historisch even interessant als die onder de steden Epernay en
Reims, maar minder diep, minder vochtig en minder koel. De natuurlijke rijping
in de krijtgangen van het noorden doet de grote cuvées van Drappier alle eer
aan.

Om maar te zeggen: de familie Drappier beslist geheel
onafhankelijk van mogelijke aandeelhouders over de champagne Drappier. De
achtste generatie is stilaan aan zet: Hugo, jongeman van 26 jaar, denkt na over
de uitdagingen van de toekomst en het staat vast dat die tijdig, inventief en
innovatief worden aangepakt, zoals het traditie is bij Drappier. Vader Michel
nam alvast het besluit om 1/3 van de wijngaarden in productie bij Drappier naar
biologische wijnbouw om te schakelen. Andere
nieuwigheid: de vorm en structuur van de flessen. Kortere hals = minder
oxidatie. Filter in de glasstructuur van de transparante flessen = minder
lichtpollutie en dus tragere veroudering. En, natuurlijk, wordt met geen vinger
geraakt aan de 50 are aan arbanne.

De provocaties en avant-garde aanpak van de Drappiers sinds
de eerste generatie (zich in 1808 in Urville vestigen, in de Côte des Bars, een
regio die pas sinds 90 jaar tot de regio van champagne behoort. of nog: voluit
kiezen voor pinot noir, op een moment dat “champagne” net beslist had om zo wit
mogelijk te zijn) blijken een kenmerkende constante doorheen de jaren. Vandaag
hoor je een koppige, glimlachende, overtuigde en overtuigende Michel praten
over de redenen waarom mrc geen optie is voor hem, waarom hun sulfitages nooit
meer dan 35mg bedragen (en hoe de state-of-the-art persen van Coquard daaraan
bijdragen), waarom de liqueurs de dosage tot 30 jaar oud mogen zijn en hij dus
een réserve perpétuelle nastreeft, waarom de liège+agraphe voor de Jéroboam
2006 en Mathusalem wél mag, waarom elk perceel apart wordt gevinifieerd, wat
het eiken ei daar staat te blinken en
waarom samenwerkingen in het buitenland nooit onder de naam van Drappier
gebeuren.

Een rondleiding in de droge, best aangename gangen in
Urville bracht me tot veel vragen die alle geduldig en voorbereid werden
beantwoord. “Je vais pas te
vouvoyer, ça te dérange pas?
” “Tu as besoin de combien de temps pour tes
questions, 20 minutes?
30 max ? ». Drie uur later en het ijs
in duizend stukken gebroken, was ik een spons die zich volgezogen had met kennis.

Ik was uiteraard te laat op de volgende afspraak, maar ik
had zonet een kleurrijke, mensverheffende ontmoeting gehad.
Niet één, wel 6. Grootvader André had over zijn vriendschap met Paul Bocuse
verteld, Michel was nieuwsgierig naar de literatuur in mijn koffertje,
kleinzoon Hugo luchtte zijn hart: “ik werk hard om te weten hoe het op papier
allemaal zit, maar ik ken (nog) niet dezelfde verhalen uit het verleden”. Ach,
in het Frans klinkt het allemaal beter.

Het zit helemaal goed met Drappier. Ze leken verbaasd dat ik
het begrip “avant-garde” kleefde op hun business sérieux, maar zeg nu zelf…

Degustatie:

Brut Nature (pinot noir): vers groenkruidig, vlezig in de
neus. Rijpe citrus over heel het palet met gember in nasmaak.

Brut Nature rosé (pinot noir saignée): aardbei en ander rijp
tot dtoog geconfijt fruit, lichte smaken van fermentatie, lineair bitter,
aangenaam zacht pikant in de nasmaak.

Carte d’Or (de trots van grootvader André: 80% pinot noir,
15% chardonnay, 5% pinot meunier): rijpe abrikoos en rauw vlees in de neus,
bitters en zuren geïntegreerd en ook fris, weer met gember in de nasmaak.

Quattuor (« Blanc de Quatre Blancs » 25%
arbane, 25% petit meslier, 25% blanc vrai, 25% chardonnay, alle samen
gevinifieerd. 7 weken na dégorgement) : grijzig-gele tint met
extreem fijne belletjes, krijt, rijp geel fruit, vers vegetaal, en licht vineus
in de neus, heel droog en pompelmoes in de mond met nette afdronk van -alweer-
gember.

La Grande Sendrée
2008 (55% pinot noir, 45% chardonnay. 1/3 van de assemblage 9 maanden op
fouders, 7 jaar sur lie. Bio zonder certificaat) : Magistraal. Geen
gember ditmaal.

*De Maisons de Champagnes, samen met de Grandes Marques de
Champagnes, zijn négociants (meestal négociant-manipulant NM omdat ze ook eigen
wijngaarden bezitten) die sinds de 18e eeuw hun champagne productie in Reims en Epernay onderbrachten. Vele werden buiten de stichtende familie
overgenomen en brachten daardoor meer commerciële en industriële kennis in de
champagne wereld. De Maisons zijn traditioneel partner van de druiventelers (récoltants,
gegroepeerd in de Syndicat Général des Vignerons de Champagne) van wie ze
druiven aankopen en met wie ze op gelijke basis deel uitmaken van de overkoepelende
Comité Interprofessionnel du Vin de Champagne . Informatieve websites: Maisons Champagne en Syndicat Général des Vignerons de Champagne



Lastenboek en (slechts enkele) uitdagingen

Champagne Posted on Fri, August 11, 2017 14:56:37


Wanneer je je verdiept in de vinificatie van champagne, met
wat achtergrond van wereldwijnen die de “methode
tradtionnelle
” toepassen, is de conclusie dat deze laatste term, behalve
voor Cava en Franciacorta, nauwelijks meer om het lijf heeft dan de tweede
fermentatie op fles en een minimumperiode sur lie. De méthode champenoise, nog steeds nonchalant in een adem genoemd met
de traditionnelle, is van een ander kaliber. Een kaliber met de vorm van een
lastenboek dat weinig plaats laat voor interpretatie, met een geografische cultuur
die ontzettend beschermend is, een controlerend orgaan dat dag op dag actief is,
een intern netwerk dat iedere speler in Champagne determineert.

Volgens Jean-Marc Séleque wordt jaarlijks 0,1% van de
champagnemakers uitgesloten van de appellatie, wegens praktijken die niet
conform zijn aan de regels (van het fameuze lastenboek). Op ruim 5000
druiventelers is dit heel weinig, omdat de controles eerder stimulerend en
collegiaal dan vermanend willen zijn. Wat vermeden moet worden zijn zowel overproductie
(kwaliteit van de druiven) als gebrek aan productie (de opslag van
reservewijnen is gelimiteerd, maar voldoende om jaarlijks 25 tot 30% toe te
laten in de productie van bsa champagne).

Ondanks het zware lastenboek wordt champagne vandaag
uitgedaagd om de toekomst in te schatten: de klimatologische veranderingen
dwingen tot reflectie over het gedrag van druivenrassen in een warmer klimaat. Plus:
de kritische wijndrinker wordt milieubewuster.

De grote frustratie, een eeuw geleden, was het koude klimaat
dat de champenois moesten trotseren. De wijnen met aanzien, die van de regio’s
in het zuiden, hadden allemaal een hoger alcoholgehalte en een
aanzienlijke moelleux. Twee kenmerken die Champagne van nature niet had. Er
werd een oplossing gevonden in de samenstelling van de reservewijnen: cognac en
geconcentreerde zoetere druivenmost, nog aangelengd met suiker uit biet of
suikerriet. André Drappier herinnert zich nog de tijd dat hij bonbonnes van
cognac Pradier ontving, om aan de Drappier van de jaren ’50 toe te voegen. Zoon
Michel, huidig zaakvoerder, vertelt het smakelijk en met gevoel voor nuance. De
toon dezer dagen is die van minder alcoholische, “frisse wijn”-champagne; daar
hoort geen cognac meer bij. Ook de verbeterde geconcentreerde most heeft
Michel, na kortstondige experimenten, afgewezen: de moût concentré rectifié
veranderde de identiteit van zijn basiswijnen.

Als het behoud van de frisheid van de basiswijnen nu
geslaagd is, dan duikt het spook van de klimaatverandering op: hoe (over)rijp
dreigen pinot noir en chardonnay te worden? Krijgt de pinot meunier niet te
veel confit? Omdat dit trio druiven
historisch tot de meest geslaagde/gesmaakte cuvées kwam, werden andere druiven
zoals de pinot blanc, arbanne, petit meslier massaal verlaten. Gaarden werden
uitgerukt, want de druiven kennen een moeilijkere teelt en bleven zuur, al
kreeg (en krijgt) de pinot blanc nog enigszins krediet. Momenteel zijn er
discussies aan de gang om arbanne en petit meslier opnieuw plantrechten te
verlenen: in de nabije toekomst krijgen we dus iets meer arbanne, die fris
blijft ook in hete millesimes, dan de huidige 0,5ha die in de Aube
achterblijven.

En er is de kritische minderheid, de wijnfanaten die geen
genoegen meer nemen met ijzige bubbels en suikerrest die de basiswijn
verbergen. Champagne, op veel trager tempo dan de andere Franse wijnregio’s,
beseft dat de consument zijn recht van inzage opeist. Deze wil de naakte wijn
zien en begrijpen om er thuis zorgeloos van te genieten. Met als gevolg dat de
“chemische –ciden”-helicopters de wijngaarden niet meer massaal overvliegen,
dat biocertificaten* en stempels van Haute Valeur Environnementale een toenemende
afzet kennen in Champagne, dat klanten worden geïnformeerd via allerlei media. De
open attitude creëert een wereldwijd kwaliteitsminnend publiek waarvan verwacht
wordt dat het zich sinds de crisis van 2008 trouw aan het unieke product zal
binden.

*De “bio’s” zijn 9% van het totaal aantal wijnmakers in Frankrijk,
in Champagne leeft 1,5% de bio voorschriften na. In 2015 was 486 ha van de
champagne wijngaarden bio, waarvan 129 in conversie, in handen van 113
domeinen. Dit was een stijging van 11% tegenover 2014. Cijfers van de Association
Interprofessionnelle des Vins de l’Agriculture Biologique de Champagne en van
Agence Bio.



Champagne : de echo’s van vochtige kelders

Champagne Posted on Thu, August 10, 2017 00:19:55

Schools, op een rijtje:

1. Juli 2015 : Unesco registreert de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne
op de werelderfgoedlijst.

2. Mei 2017 : masterclass “De troef
van Champagne-Ardenne: De perfectie Van Wijnmakers
” in de Franse Ambassade
in Brussel.

3. Juli 2017: bezoeken aan Mumm en
Perrier-Jouët op uitnodiging van Pernod-Ricard. Bezoeken aan Drappier,
Gremillet, Jean-Marc Seleque, Larmandier-Bernier.

Het is door het schrijven aan het
relaas van laatsgenoemde visites, dat ik doorheb dat een onverwachte rode draad
tussen de drie momenten zit.

Dus:

2. Op vraag van Champagne-Ardenne dacht
ik een masterclass over het Champagne-verhaal uit. Het moest informatief zijn
voor een professioneel publiek, met weetjes over vernieuwing en trends. Fijn.
Eerst wou ik weten waar “Champagne-Ardenne” voor stond, want de toeristische
dienst ervan noemt zich nog steeds naar de voormalige regio.* De promotie van
de champagne-beleving staat centraal in de activiteiten van Champagne-Ardenne,
maar evenzeer de herdenking van de wereldoorlogen en de impact op de streek.

3. Het bezoek aan de négociants Mumm en Perrier-Jouët bevatte
een wandeling door hun ondergrondse kelders in resp. Reims en Epernay. Tijdens
de eerste wereldoorlog werd de stad Reims voor 80% vernield door het Duitse
leger, dat zich een weg vocht naar Parijs. Reims overleefde dankzij het leven
dat ondergronds werd verdergezet. De caves herbergden tussen
’14-’18 hospitalen, scholen, legervoorraadplaatsen. Een deeltje van dat
ondergrondse erfgoed is nu de productie-eenheid van Mumm. Tijdens de Tweede
Wereldoorlog gebruikte het Duitse leger de caves van Epernay
als cellen voor krijgsgevangenen. In de krijtgangen van Perrier-Jouët staan
de getuigenissen daarvan
in de muren gegrift.

1. Unesco zet de
doorslaggevende redenen voor de erkenning als werelderfgoed uiteen op
haar website. De “caves” in de “Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” zoals die in juli 2015 door Unesco zijn
geregistreerd, hebben niet enkel hun sporen verdiend in het proces van
champagne vinificatie. Unesco geeft in de inleiding aan dat de erkenning van de
Coteaux, Maisons et Caves de Champagne” om de historische en
professionele champagne-productie gaat, dus worden de “caves
gemakkelijk louter als opslagplaats van rijpende champagnes en prise-de-mousse
etappe beschouwd. De erkenning van Unesco zou in mijn ogen meer om het lijf
moeten hebben, want zelfs vrouwen worden op hun technologische, historische,
netwerkende waarde geschat in de registratie van Unesco:

“The Champagne Hillsides, Houses and Cellars are the outcome of
expertise perfected over the generations, of exemplary inter-professional
organisation and of the protection of the appellation, as well as the
development of inter-cultural relations and social innovations over a long
period of time, which women also took part in..”

De studie van champagne brengt me tot belevenissen in Champagne, die belevenissen
van 3 generaties voor me tastbaar maken. Het begon allemaal met het boek
van Peter Doomen, nadien met
wat vragen over het ambassadeurschap van champagne, en hier zit ik over
wereldoorlogen na te denken. Waarom was mijn middelbare scholing daarover zo
krank?

*De administratieve regio
Champagne-Ardenne bestaat sinds 2016 niet meer (deze ging met Alsace en
Lorraine op in de nieuwe regio “Grand Est”) maar de naam werd wel behouden voor
de toeristische organisatie van Champagne en Ardennen.



Perrier-Jouët: La belle Belle Epoque

Champagne Posted on Thu, August 10, 2017 00:12:47

De ondergrondse kelders van Perrier-Jouët en het huis La
Belle Epoque zijn niet toegankelijk voor het publiek. Af en toe verblijven er
gasten, klanten, VIPs in het huis waar Art Deco en alle soorten decoratieve
kunst, over de laatste 200 jaar heen, het imago van de champagne met de
typische florale fles belichaamt. In het licht van de Unesco-beslissing,
bespreken de gemeente Epernay en eigenaar Pernod-Ricard hoe de splendeur van dit
“Art Deco Museum” toch een stukje publiek kan worden. Binnenkort wordt alvast
gestart met een degustatieruimte aan de ingang van de Château, dit is de
productiezone, aan de overkant van La Belle Epoque in de Avenue de Champagne.

Splendeur dekt de overweldigende
en onnavolgbare stijl van het huis niet. Artiesten wereldwijd hebben
bijgedragen aan het patrimonium dat het huis verzamelt, van “banaal”
huishoudmateriaal tot kunstuitvoeringen in de ondergrondse, koude kelders.
Uiteraard spruit het herkenbare imago van de flessen, vooral van de millésimés
en de Belle Epoque Limited Editions ook voort uit kunstzinnige interpretaties.

De eerste generatie champagnehuizen (Ruinart, Fourneaux en
Dubois die later resp. Taittinger en Roederer werden, en andere) vestigde zich
als négociants in de 18e eeuw strategisch in Reims en Epernay, nabij
waterwegen voor vlotte verscheping. Perrier-Jouët behoort tot de tweede
generatie, die in de 19e eeuw eerder als négociant-manipulant produceerden
in dezelfde twee steden. Ook voor hen was de nabijheid van de ondergrondse
kelders tot een waterweg van essentieel belang. De Marne in Epernay zorgde voor
afkoeling en vochtige kelders, een vervoersweg en een sluiproute tijdens de
twee Wereldoorlogen langs diezelfde kelders. In de ondergrondse gangen staan nu
nog wandtekeningen, oorlogsgraffiti en kribbels van ondergedoken inwoners en
gevangenen. Tijdens de tweede Wereldoorlog werden Italiaanse en Amerikaanse
soldaten door het Duitse leger in de ondergrondse gangen gevangen gehouden.

Het Belle Epoque verhaal van Perrier-Jouët inbeelden met
alle luxe en voorspoed die de elite in die tijd had, tegenover het verhaal van
de Amerikaanse H. Stephen die 40 jaar later in hun koude kelder opgesloten
zat… Vanuit de idee van eeuwigstromend
water is het minder contradictorisch dan gedacht.

Ik proefde, in de gietijzeren krulgemotiveerde stoel met
zicht op de oogverblindend mooie tuin van La Belle Epoque, de Blanc de Blancs
en de Belle Epoque 2007.

Blanc de Blancs brut bsa: aroma’s van het loof en de
blaadjes van witte bloesem, rauw, en een groenfruitige volle body. Feestelijk
lustig.

Belle Epoque 2007 (50% chardonnay GC, 45% pinot noir GC, 5% pinot meunier 1er Cru) : oudgoudkleurig, saffraan kruidig en vlezige hapklare
neus, spicy-gedroogde mango-verse nootjes in de mond. Stilstaan bij het razende
leven.



Mumm: Pinot qui chardonne, Chardonnay qui pinotte

Champagne Posted on Thu, August 10, 2017 00:05:24

Mumm komt nooit alleen: steeds met de afkorting G.H. (George
Hermann, zoon van een van de Duitse broers die zich in Reims vestigden als
négociants) en met het rode lint.

Toen G.H. het champagnehuis in 1852 overnam, was het bedrijf
Mumm niet enkel négociant. Het had in 1840 bezit genomen van een eerste eigen
perceel in Verzenay. G.H. had de gewoonte om flessen te bekleden met een
respectvol rood lint, om ze te verzenden naar verdienstelijke personen. De nog
grotere der aarde kregen een andere gespecialiseerde fles, met het opschrift
“Mumm, Champagne des Souverains”. Het lint werd het handelsmerk: de
legendarische Cordon Rouge zou op alle flessen worden gekleefd, nadien gedrukt,
en nu ook gegrift. De Grand Cordon kreeg in 2016 een gerestylde look. Het
ongekleurde diagonale lint van de Grand Cordon begeleidt de champagne vanaf de
tirage. Na de dégorgement krijgt het lint een karmijn gelakte kleur. De fles
zelf heeft een smallere hals en vertraagt daarmee het oxidatie proces.

Mumm heeft zoals alle (grote) champagnehuizen een
prestigieuze cuvée. Hun Cuvée R. Lalou eert sinds 1966 die andere
toonaangevende figuur in de geschiedenis van het huis: René Lalou die vanaf het
interbellum tot aan zijn dood in 1973 de productie en de commercialisatie aan
de gang hield. Een buitenbeentje is deze fles: uitsluitend millésimé en manuele
remuage, gemaakt van druiven die enkel afkomstig zijn van 12 lieu-dits met
Grand Cru status in Verzy, Verzennay, Ambonnay (voor de pinot noir) en Cramant
en Avize (voor chardonnay). De meest recente Cuvée R. Lalou op de markt is
2002, na ruim 10 jaar sur lie. Slechts 6 percelen werden weerhouden. Het
verbaast niet dat bij de overhandiging van de fles wordt aangeraden “bij de
degustatie een mooie maaltijd en uitmuntend gezelschap te genieten”.

Alle flessen liggen te rijpen in de Galérie des Champs
Elysées, zoals de ondergrondse gangen worden genoemd. De 400m in het bezit van
Mumm is een mierennest van dagelijkse activiteit en voor gewone stervelingen
niet toegankelijk. Toch een glimps op de foto’s 😊

Mumm zit niet stil met stijlaanpassing of beperkte oplagen
voor telkens een nieuw publiek. Ik proefde twee schitterende Réserve champagnes:
de RSRV Blanc de Blancs en de RSRV Blanc de Noirs. Beide zijn millésimé en
reservewijnen van de Grand Cru producties, pas op de markt en kunnen enkel via
Pernod Ricard aangekocht worden.

RSRV Blanc de
Blancs Grand Cru 2012. Brut, malolactisch niet totaal uitgefermenteerd,
36 maanden sur lie, minder suiker in de dosage dus lagere druk in de fles en
“demi-mousse”. Gerookt en nat-stenige
neus, floraal-muntig-drop in de mond. Indrukwekkend.

RSRV Blanc de Noirs Grand Cru 2008. Brut, alle druiven uit
Verzenay. Gewone moussevorming, natte ondergrond-petroleum-gom in de neus,
licht drogende bitters-gerookte toetsen op de tong. Een weinig evolutie voor
wat een excellent jaar voor champagne was.

De titel van dit stukje heeft trouwens betrekking op de quote
van Sebastien Lebon bij de twee excellente RSRV van Mumm. De man verdient voor
zijn uitvoering van hospitality zijn eigen cordon rouge.



NIMBY

Champagne Posted on Wed, August 09, 2017 23:49:18

Er bestaat een eenvoudige manier om buitenlanders uit je
achtertuin te houden: op die tuin een lastenboek laten gelden. Bij de Grieken
is het een raadsel of ze er wel een hebben. Indien wel, kan ik het niet lezen en er
dus zeker geen wijn gaan bouwen. Bij de Champenois is het een zodanig lijvig
document, dat cijfers en komma’s een eigen leven leiden. Je zal het zien op
elke wijnronde in Champagne: de administratieve kracht van het wijndomein zit
soms ook met een prangende vraag, zoals bij de uitleg over de reserve wijnen
bijvoorbeeld. “En sinds wanneer geldt bij ons de deblockage?” waarop de
wijnmaker-druiventeler licht onrustig antwoordt: “sinds jij die met formulier
xyz in de administratie hebt gestoken”. Het kind treft geen kwaad. Je moet
ofwel als Helleen, ofwel als boreling in Champagne het eerste licht gezien
hebben als je wijn op je aarde wil produceren.

Door de Marne en de Aube trekkend wordt duidelijk dat ik het
lastenboek van Champagne anders lees dan de wijnmakers. Hoe groter het Huis,
hoe verder de expert van me af staat – en hoe kleiner de kans dat ik antwoorden
op mijn vragen krijg. En ik heb veel vragen. Hoe kleiner het Huis, hoe diverser
de naleving van en het respect voor de Cahier de Charges die nochtans elke van
de 5000 wijnmakers onder AOP Champagne verbindt. Bij de kleintjes, de die-hards, de onafhankelijken, de
koppigen, die soms ook (in mijn geval vaak) neigen naar biodynamische
zottigheden, zijn er die roepen dat het lastenboek naar Champagne stinkt. Toen
ik uitleg vroeg over een tekst letterlijk uit het lastenboek geplukt, gooide de
wijnmaker me in het gezicht “mais tu
parles comme un champenois, quoi
”. Bij een volgend huis, omgekeerde
reactie: het belang werd onderstreept van elke handeling beschreven in het
lastenboek. Het was bij deze laatste dat ik een antwoord kreeg op de vraag “en
wie controleert dat dan allemaal?” Dat antwoord, dat het midden houdt tussen
het spel, de spanning, de wederzijdse noodzaak, het primordiaal belang van
syndicaten, courtiers, négociants, vignerons en CIVC afgevaardigden, daar zou
eens een examen voor de kandidaat-Ambassadeurs van Champagne rond moeten
gebouwd worden.